Skip to main content

Boekbespreking: Handbook of Positive Psychology Assessment

Sinds de eeuwwisseling mag de positieve psychologie zich in een nog steeds groeiende belangstelling verheugen. Het is lange tijd anders geweest; de klinische kant voerde lang de boventoon, zowel qua theorievorming als praktisch. Dat het tij is gekeerd blijkt uit het lijvige handboek, dat de actuele stand van zaken van de assessmentkant (lees: voornamelijk tests) beschrijft. Het staat boordevol inzichten, concepten, theorieën, maar ook voor de praktijk nuttige tests.

Het Handbook of Positive Psychology Assessment is geen leesboek, maar een weldadige kennisbron voor de professional die zich theoretisch en praktisch wil verdiepen in de positieve psychologie en de sterke en zwakke kanten van de bijbehorende assessmentinstrumenten. Het boek is het vijfde deel in de serie Psychological Assessment – Science and Practice van Uitgeverij Hogrefe. De in totaal 24 hoofdstukken zijn ondergebracht in vier secties, na het inleidende deel: welbevinden; positieve trekken, situaties en gedragingen; praktijk; nieuwe richtingen (voor loopbaanprofessionals het minst interessant.)

Er is gestreefd naar een gelijk stramien voor elk hoofdstuk, waaronder een overzicht van de meest gebruikte instrumenten, ‘uitdagingen’ en aanbevelingen voor toepassing in specifieke settings – waaronder school, relaties, vrije tijd en gezondheid.

Een voorbeeld van de beschreven en onderzochte tests is de Satisfaction with Life Scale (SWLS) van Diener (kosteloos in het Nederlands verkrijgbaar), die de kwaliteit van het eigen leven beoordeelt. Sommige hoofdstukken en daarin opgenomen tests zijn minder relevant, zoals het deel over nostalgie, humor, schoonheid of mystieke belevingen. De meeste van de onderzochte tests zijn van het type ‘zelf-beschrijving’, maar er is ook ruimte voor (gezichts)observatie instrumenten, zoals de Facial Action Coding System (FACS) van de bekende ‘leugenonderzoeker’ Ekman.

Waarom is dit handboek interessant voor loopbaanprofessionals?

  • Het is een manier om up-to-date te blijven met de talrijke facetten van de positieve psychologie.
  • Het zal voor de meesten een kennismaking zijn met allerlei (nieuwe) tests op dit gebied, zoals het meten van welbevinden van cliënten.
  • Het biedt de practicus keuzes in af te nemen tests binnen de diverse domeinen. De selectie wordt ondersteund door (internationale) fundamentele onderzoeken, waardoor de ‘deugdelijkheid’ wordt gekwantificeed door onder andere validiteits- en betrouwbaarheidsgegevens. Het is één ding te vertrouwen op de promotionele beschrijvingen van testuitgevers, het is iets anders te vernemen wat objectief onderzoek heeft opgeleverd. (Enige basiskennis van psychometrische statistiek is soms behulpzaam.)
  • Alle artikelen eindigen met aanbevelingen en uitvoerige literatuurverwijzingen, aanknopingspunten waarmee de in het desbetreffende onderwerp geïnteresseerde lezer meteen zelf de diepte in kan. (Wellicht leidt dit tot nieuwe ideeën en inzichten. Ongetwijfeld staan diverse testconstructeurs open voor de vertaling en validering van hun creatie.)
  • Het nodige voorwerk voor gebruik van onderzoeksinstrumenten is al voor de praktische professional verricht, wat tot aanzienlijke tijdwinst leidt.

In sommige kringen is de positieve psychologie nogal zweverig. De vele auteurs van dit handboek laten zien dat talloze onderwerpen ook wetenschappelijk kunnen worden benaderd. Het hoofdstuk van de Nederlandse wetenschappers Schaufeli en Bakker over ‘Work engagement’ zal vele lezers aanspreken.

Meer over dit Engelstalig handboek

This volume gives a state-of-the-art overview of assessment in the field of positive psychology, including a comprehensive survey of current theories, approaches, issues, and assessment instruments. In four sections, leading experts look at different conceptualizations of well-being and discuss specific traits, states, and behaviors. New directions in positive psychology are also explored, including measuring primal world beliefs, imagination, self-transcendent experiences, and nostalgia.

Dr. Jack van Minden, AdipC, is psycholoog en directeur van loopbaanadvies- en trainingsbureau Psycom in Amstelveen. Hij heeft 24 boeken geschreven, onder andere Alles over Loopbaanplanning, waarvan een aantal in het Duits en Engels is vertaald. Zijn nieuwste boek, De Assessment Trainer, is afgelopen jaar bij Business Contact in Amsterdam verschenen.