Ontwikkelingsachterstanden: adaptief gedrag

  • Interview met prof. dr. Ilse Noens over adaptief gedrag
  • Wetenschappelijk onderzoek over de ontwikkeling van de ADAPT
  • Interview met GZ-psycholoog Femke Jonker over adaptief gedrag
  • Onderscheidend vermogen en voorspellende waarde van de Vineland Screener

"Adaptief gedrag is afhankelijk van de omgeving én van degene die het gedrag beoordeelt."

De tafel dekken, afspraken maken, tanden poetsen, boodschappen doen: adaptieve vaardigheden zijn belangrijk om in het dagelijks leven te kunnen functioneren. Maar hoe krijg je op een betrouwbare manier zicht op deze gedragingen? En hoe relevant is het om adaptieve vaardigheden in kaart te brengen? Wij vroegen het aan prof. dr. Ilse Noens, auteur van de ABAS-3 Schaal voor adaptief gedrag.

Lees hier het interview

Wetenschappelijk onderzoek: de ADAPT

Met het verschijnen van de DSM-5 heeft adaptief functioneren een prominente plaats ingenomen in de classificatie van verstandelijke beperking. De ADAPT is ontwikkeld om adaptieve vaardigheden in kaart te brengen bij personen met een verstandelijke beperking.

De psychometrische eigenschappen van de ADAPT zijn onderzocht bij een grote groep cliënten met (het vermoeden van) een verstandelijke beperking. De resultaten van het onderzoek tonen aan dat de ADAPT een valide instrument is voor het meten van adaptieve vaardigheden bij personen met een verstandelijke beperking. De referentiewaarden van de ADAPT kunnen worden gebruikt om een indicatie krijgen van de ernst van de verstandelijke beperking en om een inschatting te maken van de ondersteuningsbehoeften van de cliënt.

Jonker, F., Didden, R., Goedhard, L., Korzillius, H., & Nijman, H. (2021). The ADaptive Ability Performance Test (ADAPT): A new instrument for measuring adaptive skills in people with intellectual disabilities and borderline intellectual functioning. Journal of Applied Research in Intellectual Disabilities. doi.org/10.1111/jar.12234

Lees hier het artikel

"Een IQ-score zegt niet veel over de ondersteuningsbehoeften"

Mensen met een verstandelijke beperking werden voorheen enkel gediagnosticeerd op basis van IQ-scores; terwijl een IQ-score niet veel zegt over wat iemand laat zien en wat de ondersteuningsbehoeften zijn. Inmiddels is het bekend dat adaptief gedrag hier een belangrijk rol bij speelt. Wij interviewden GZ-psycholoog Femke Jonker over de ADAPT vragenlijst voor adaptief gedrag. 

Lees hier het interview

Onderscheidend vermogen en voorspellende waarde van de Vineland Screener

De Vineland Screener is onderzocht op het vermogen om een onderscheid te maken tussen kinderen met en kinderen zonder problemen in de adaptieve ontwikkeling. De resultaten wijzen erop dat kinderen met verstandelijke beperking aan de hand van de verschillende domeinen van de Vineland Screener goed te onderscheiden zijn van kinderen met een normale ontwikkeling.  

Daarnaast is de voorspellende waarde onderzocht door op basis van de scores op de domeinen in te schatten of kinderen al dan niet tot de groep verstandelijk beperkte personen behoren. Op basis van de resultaten wordt aangetoond dat de Vineland Screener (zeer) goed in staat is om te voorspellen of er bij kinderen sprake is van een verstandelijke beperking.  

Lees hier de toelichting

Meer over ontwikkelingsachterstanden

Cognitieve capaciteiten Meer informatie
Sociaal-emotioneel functioneren Meer informatie
Motorische ontwikkeling Meer informatie